మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్త పరిస్థితులు తీవ్రంగా కొనసాగుతున్నాయి. ఇది అధికారికంగా ప్రకటించిన ప్రపంచ యుద్ధం కాదు. కానీ Israel – Iran మధ్య ప్రత్యక్ష సైనిక దాడులు, అలాగే United States ఇజ్రాయెల్కు అందిస్తున్న రక్షణ మద్దతు కారణంగా పరిస్థితి ప్రాంతీయ యుద్ధ స్థాయికి చేరే ప్రమాదం ఉందని అంతర్జాతీయ వార్తా సంస్థలు విశ్లేషిస్తున్నాయి.
ప్రస్తుతం యుద్ధం ఎవరెవరిమధ్య జరుగుతోంది?
ప్రత్యక్షంగా:
ఇజ్రాయెల్
ఇరాన్
ఇవి పరస్పరం వైమానిక దాడులు, క్షిపణి దాడులు చేపడుతున్నాయి.
పరోక్షంగా:
అమెరికా – ఇజ్రాయెల్కు రక్షణ మద్దతు, క్షిపణి నిరోధక వ్యవస్థలు, సముద్ర దళాల మోహరింపు
ఇరాన్ మద్దతు గుంపులు – ప్రాంతీయ స్థాయిలో ప్రభావం
అంటే యుద్ధం ప్రకటించకపోయినా, ప్రత్యక్ష మరియు పరోక్ష భాగస్వామ్యం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
ఈ ఘర్షణ ఎందుకు మొదలైంది?
అంతర్జాతీయ నివేదికల ప్రకారం ప్రధాన కారణాలు:
ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై ఇజ్రాయెల్ ఆందోళన
ప్రాంతీయ మిలిటెంట్ గుంపులకు ఇరాన్ మద్దతు ఉందనే ఆరోపణలు
గత నెలల్లో జరిగిన లక్ష్యిత దాడులు
భద్రతా మరియు భౌగోళిక ఆధిపత్య అంశాలు
ఇవి కలిసే ప్రస్తుత ఉద్రిక్తతలకు దారితీశాయి.
ట్రంప్తో చర్చల విషయం – అసలు నిజం:
Donald Trump మీడియాతో మాట్లాడుతూ — ఇరాన్ నాయకత్వం మాట్లాడాలని కోరుతోందని తనకు సమాచారం అందిందని తెలిపారు. తాను కూడా చర్చలకు సిద్ధమని చెప్పారు.
అయితే ముఖ్యంగా:
ఇరాన్ అధికారిక ప్రకటనలో “మేము ట్రంప్ను నేరుగా సంప్రదించాం” అని స్పష్టం చేయలేదు.
ప్రస్తుతం జరుగుతున్నవి పరోక్ష దౌత్య సంప్రదింపులే. జెనీవా వేదికగా మధ్యవర్తుల ద్వారా అణు కార్యక్రమంపై చర్చలు జరిగినట్లు సమాచారం.
అంటే ఇరాన్ నేరుగా ట్రంప్ను అభ్యర్థించిందని అధికారిక నిర్ధారణ లేదు. కానీ చర్చల మార్గం పూర్తిగా మూసుకుపోలేదన్న సంకేతం మాత్రం ఉంది.
ఎవరు ఎవరి పక్షాన?
దేశం మద్దతు:
అమెరికా ఇజ్రాయెల్కు రక్షణ మద్దతు
చైనాకాల్పుల విరమణకు పిలుపు
రష్యాశాంతి చర్చల సూచన
యూరోప్ దేశాలు దౌత్య ప్రయత్నాలు
United Nations అత్యవసర భద్రతా మండలి సమావేశం నిర్వహించింది.
ఇప్పటి వరకూ జరిగిన నష్టం (దేశాల వారీగా)
ఇజ్రాయెల్ క్షిపణి దాడులు.. పౌర గాయాలు, పరిమిత మరణాలు, భవనాలు, రక్షణ వ్యవస్థల నష్టం
ఇరాన్ వైమానిక దాడుల వల్ల.. సైనిక స్థావరాల నష్టం భౌతిక మౌలిక వసతుల దెబ్బతినడం
ప్రాంతీయ ప్రభావం:
విమాన సర్వీసుల రద్దు
చమురు సరఫరాలపై భద్రతా ఆందోళనలు
గ్లోబల్ మార్కెట్లలో అస్థిరత
ఖచ్చిత గణాంకాలు పరిమితంగానే వెల్లడించబడ్డాయి.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రభావం:
ముడి చమురు ధరలు పెరుగుతున్నాయి
బంగారం ధరలు ఎగబాకాయి
అంతర్జాతీయ స్టాక్ మార్కెట్లు ఒడిదుడుకులు
సముద్ర వాణిజ్య మార్గాలపై భద్రతా హెచ్చరికలు
ఇది దీర్ఘకాలంగా సాగితే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం ఉండే అవకాశం ఉంది.
గల్ఫ్ దేశాల్లో ఉన్న భారతీయుల పరిస్థితి:
గల్ఫ్ దేశాల్లో లక్షలాది భారత పౌరులు పనిచేస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం:
కొన్ని విమాన సర్వీసులు మార్గ మార్పులు చేశాయి
విమానాశ్రయాల్లో ఆలస్యాలు
భద్రతా సూచనలు జారీ
రాయబార కార్యాలయాలు అప్రమత్తం
భారత విదేశాంగ శాఖ అవసరమైతే సహాయం అందించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు తెలిపింది.
భారతదేశం పాత్ర:
భారత్ శాంతి పిలుపునిస్తూ సమతుల్య విధానం అవలంబిస్తోంది.
ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ రెండింటితోనూ సంబంధాలు ఉన్నందున భారత్ వ్యూహాత్మక సమతుల్యతను పాటిస్తోంది.
అయిల్ దిగుమతులు, వాణిజ్య మార్గాలు, ప్రవాస భారతీయుల భద్రత — ఇవే ప్రధాన ఆందోళనలు.
ఈ ఘర్షణ ఆగేందుకు ప్రయత్నాలు:
ఐక్యరాజ్యసమితి అత్యవసర సమావేశాలు
పరోక్ష దౌత్య చర్చలు
కాల్పుల విరమణ పిలుపులు
అయితే స్థిరమైన ఒప్పందం ఇంకా సాధ్యం కాలేదు.
ఇది ప్రపంచ యుద్ధమా?:
ప్రస్తుతం ఇది అధికారికంగా ప్రపంచ యుద్ధం కాదు. కానీ ఉద్రిక్తతలు అదుపు తప్పితే ప్రాంతీయ స్థాయి యుద్ధం విస్తరించే ప్రమాదం ఉంది.